admin, Autor w serwisie Dziennikarstwo ekonomiczne - studia ekonomia

Blog Archives

Gatt

Wielostronny układ międzypaństwowy w sprawie taryf celnych i handlu zawarty w 1947 w Genewie i rozwinięty na konferencjach w Annecy, w Torquay oraz podczas dorocznych posiedzeń uczestników. W pierwszej części układu uczestnicy przyznają sobie wzajemnie „bezwarunkową i nieograniczoną” klauzulę największego uprzywilejowania: funkcjonuje ona w ten sposób, że poszczególne pary państw przyznają sobie w drodze dwustronnych negocjacji określone udogodnienia gospodarcze: udogodnienia te rozciągają się jednak w zasadzie na pozostałych uczestników. Część druga obejmuje zasadę niedyskryminacji, zakaz stosowania we wzajemnych stosunkach ograniczeń ilościowych w handlu (z pewnymi wyjątkami), określa zasady „klauzuli narodowej”, formalności celnych itp. Część trzecia zawiera postanowienie proceduralne...

dalej

Ewolucja zatrudnienia

Ewolucja zatrudnienia w rolnictwie prowadzi do coraz lepszego wykorzystania potencjału pracy. Na ilościowe i jakościowe cechy ludności rolniczej coraz silniej oddziałują procesy migracyjne — zmniejsza się stan i zmienia się struktura zatrudnienia w rolnictwie. Procesy te mają istotne znaczenie dla polityki zatrudnienia rolniczego i pozarolniczego. Dotyczy to zwłaszcza konsekwencji strukturalnych procesów demograficznych i migracyjnych występujących na wsi i w rolnictwie, a więc zarówno procesu starzenia się ludności rolniczej, jak też feminizacji zawodu rolnika czy też pewnych ujemnych skutków negatywnej selekcji i młodzieży pozostającej w rolnictwie...

dalej

Eksport kapitalu

Dysproporcje w poziomie rozwoju gospodarczego między poszczególnymi krajami i regionami świata powodowały, że kapitaliści działali w nich w odmiennych warunkach. W krajach, w których rozwój gospodarki kapitalistycznej zapoczątkowany został najwcześniej, przemysł osiągnął wysoki stopień rozwoju. Niedostatecznie szybko wzrastające zapotrzebowanie ze strony krajowych nabywców ograniczało jednak dalszy wzrost produkcji. Równocześnie, w wyniku wzrostu udziału kapitału trwałego, spowodowanego doskonaleniem procesu produkcyjnego, w ciągu XIX stulecia malała stopa zysku. Tendencję tę zmodyfikował dopiero rozwój monopoli. Spadek tempa wzrostu produkcji następował zwłaszcza w miarę rozwoju różnego rodzaju zrzeszeń monopolistycznych, które m.in...

dalej

Cykle koniunkturalne

Cykle koniunkturalne w XIX w. trwały przeciętnie 9—11 lat. W epoce imperializmu nastąpiło wyraźne skrócenie długości ich trwania do 7— 8 lat. Przed I wojną światową miały miejsce dwa cykle, w latach 1900— 1907 oraz 1907—1914. W głównych państwach imperialistycznych Europy można też było zaobserwować osłabienie cyklicznych okresów rozkwitu. Kryzys, rozpoczynający pierwszy ze wspomnianych cyklów, trwał w latach 1900—1903. Rozpoczął się on w 1899 r. załamaniem finansowym w Rosji, które spowodowało bankructwo wielu zakładów przemysłowych i instytucji finansowych. W ślad za tym nastąpił spadek produkcji przemysłowej, a w roku następnym zjawiska kryzysowe w dziedzinie finansów i w przemyśle wystąpiły także w innych państwach...

dalej

Waluta zlota

System walutowy, w którym podstawowe funkcje pieniądza spełnia złoto. Swój „tron pieniężny” zawdzięcza złoto temu, ze będąc jednym z towarów charakteryzuje się równocześnie niezmiennością właściwości fizycznych, jednorodnością, łatwością przenoszenia i przechowywania, podziemością bez utraty wartości, dużą wartością małych ilości wagowych oraz stosunkowo dużą stabilnością wartości. Właściwości tego kruszcu odpowiadają społecznym funkcjom, jakie ma do spełnienia ogólny ekwiwalent. Złoto nadaje się lepiej Od innych towarów do pełnienia roli pieniądza, historia wykazuje jednak, ze nie jest ono wcale idealnym materiałem pieniężnym, łatwo się bowiem ściera (w Anglii w XIX w...

dalej

Warunki przyrodnicze

Intensyfikacja jest podstawowym, długotrwałym trendem gospodarki rolnej. W miarę wzrostu gęstości zaludnienia na całym świecie i w miarę postępu technicznego proces intensyfikacji produkcji rolnej rozwija się i pozwala utrzymać rosnącą liczbę ludności, zapewnia stabilizację i wzrost poziomu odżywiania. Proces intensyfikacji ma dwa uwarunkowania — jednym z nich jest poziom techniki i wiedzy rolniczej, drugim zaś — warunki przyrodnicze. Warunki przyrodnicze są jego elementem składowym w tym sensie, że wyznaczają podstawowe ograniczenia dla nakładów pracy, przesądzają często o ich formie i rozmiarze oraz wpływają w istotny sposób na ich intensywność...

dalej

Zasady gospodarowania

Kombinacja i substytucja czynników produkcji Możliwość jednoczesnego stosowania w rolnictwie różnych technik (metod) wytwarzania i możliwość ich wyboru w zależności od posiadanych zasobów czynników wytwórczych wynikają z tego, że poszczególne rodzaje czynników produkcji mogą się (w pewnych przynajmniej granicach) wzajemnie zastępować. Proces zastępowania się czynników określa się mianem substytucji czynników produkcji. Proces produkcji polega na użyciu wielu elementów nakładów. Problem jak produkować zawiera więc konieczność odpowiedzi nie tylko na pytanie: jaki powinien być poziom intensywności poszczególnych elementów nakładów, lecz także należy Określić: jak powinno się wzajemnie kombinować poszczególne elementy nakładów...

dalej

Zatrudnianie w rolnictwie

Wysokie tempo spadku zatrudnienia rolniczego w omawianych krajach wskazuje, iż jest to prawidłowość powszechna. Zrozumiałe są w tej sytuacji określone zmiany jakościowe w zasobach siły roboczej w rolnictwie. W rolnictwie polskim współczesne zjawiska demograficzne i ekonomiczne wskazują na występowanie szeregu prawidłowości. Mamy do czynienia z jednej strony z relatywnie wysokim poziomem zatrudnienia w gospodarce rolnej, co wywiera odpowiedni wpływ .na całą ekonomikę rolnictwa (intensywne wykorzystanie ziemi, niska wydajność pracy, zła struktura agrarna), z drugiej zaś coraz ostrzej występują problemy związane z nierównowagą bilansu pracy w rolnictwie, czy też nierównowagą demograficzną na wsi...

dalej

Zmniejszanie produkcyjne

W gospodarstwach chłopskich istnieją duże możliwości zmniejszenia produkcyjnego zużycia artykułów rolniczych. Główną formą tego zużycia jest spasanie, które w dużym stopniu pochłania produkty rolnicze o walorach konsumpcyjnych (zboże, mleko, ziemniaki). Do zwiększenia podaży tych produktów może się przyczynić substytucja (zastąpienie) tych pasz odpowiednimi środkami pochodzenia przemysłowego. Podstawowe znaczenie ma w tym zakresie zastąpienie żywej siły pociągowej siłą mechaniczną. Dzięki temu zwolniłyby się na potrzeby konsumpcyjne duże ilości zbóż spasanych końmi, a powierzchnia paszowa zajęta na produkcję pasz zielonych dla koni mogłaby być przeznaczona dla innych gatunków zwierząt gospodarskich...

dalej

Spoldzielnia rolnicza

W dziedzinie tworzenia i podziału dochodów istnieje wiele podobieństw w indywidualnym gospodarstwie chłopskim i w rolniczej spółdzielni produkcyjnej. Spółdzielnia jest w pewnym sensie kontynuacją gospodarstwa chłopskiego i choć jest dzisiaj czymś więcej niż sumą zrzeszonych warsztatów indywidualnych, jednak pozostaje w iniej wiele elementów właściwych gospodarce chłopskiej. Podobnie jak gospodarstwo chłopskie, spółdzielnia dąży przede wszystkim do maksymalizacji dochodu, który stanowi podstawę bytu rodzin spółdzielców i warunek rozszerzonej reprodukcji spółdzielni jako jednostki gospodarczej. W spółdzielni, podobnie jak w gospodarstwie chłopskim, opłata pracy mię ma charakteru zewnętrznego, a ostateczny jej poziom zależy od wytworzonego dochodu oraz jego podziału...

dalej